คูบัว เมืองโบราณ แหล่งหัตถกรรมผ้าตีนจก ของดีแห่งเมืองราชบุรี

แชร์เรื่องนี้

โบราณสถาน วัดคูบัว

“สวัสดีเจ้า ยินดีต้อนฮับสู่บ้านคูบัวน่ะเจ้า” เมื่อแรกที่ได้ยินคำทักทายด้วยภาษาคำเมืองภาษาท้องถิ่นเมืองเหนือจากปากของชาวชุมชนบ้านคูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี ทุกๆ คนครู้สึกแปลกใจว่าเป็นการกระเซ้าแขกผู้มาเยือนด้วยภาษาของท้องถิ่นอื่นหรืออย่างไร เพราะชุมชนบ้านคูบัวนี้ปักหลักตั้งรกราก อยู่ในพื้นที่ จ.ราชบุรี มาเนิ่นนานกว่า 200 ปีแล้ว เหตุใดจึงได้มีสำเนียงการพูดที่ดูเป็นคนจากท้องถิ่นอื่นเช่นนี้ แต่เพียงชั่วอึดใจต่อมาความสงสัยนั้นก็ได้ถูกปัดเป่าให้กระจ่างแจ้ง เพราะเจ้าของคำทักทายได้ย้อนระลึกความหลังให้เราได้ฟังถึงที่มาที่ไปของชาวไทยเชื้อสายโยนกเชียงแสนบนแผ่นดินที่ราบลุ่มแม่น้ำเจ้าพระยาว่าเมื่อกว่า 200 ปีที่แล้ว ชาวไทยเชื้อสายโยนกเชียงแสน(ชาวล้านนา) ได้อพยพครัวเรือนหนีการรุกรานของกองทัพพม่ามาจาก เมืองเชียงใหม่ โดยติดตามกองทัพหลวงภายใต้การบัญชาการของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ลงมาตั้งถิ่นฐานอยู่ ณ จังหวัด ราชบุรีในปัจจุบัน

แหล่งหัตถกรรมผ้าตีนจก คูบัว ราชบุรี

ลิงก์ผู้สนับสนุน

ทุกวันนี้แม้เวลาจะล่วงเลยมากว่า 200 ปี แต่ยังคงมีชาวไท-ยวน ในตำบลคูบัวและตำบลดอนแร่ที่ยังสืบสานประเพณี ความเชื่อ และวัฒนธรรมต่างๆของบรรพบุรุษเอาไว้อย่างเหนียวแน่น ไม่ว่าจะเป็นภาษาพูดแบบคำเมือง หรือแม้แต่ภูมิปัญญาดั้งเดิมทางด้านหัตถกรรม โดยเฉพาะการทอผ้าซิ่นลายตีนจกซึ่งเป็นลวดลายที่มีความสวยงาม มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สีสันสวยสดใสในทุกเส้นไหมที่นำมาถักทอ สามารถนำมาตัดเย็บเป็นเครื่องแต่งกายได้หลากหลายรูปแบบ จะตัดเย็บเป็นชุดเพื่อใช้ในพิธีการต่างๆ ก็สง่างาม หรือจะประยุกต์นำมาตัดเย็บเป็นกระเป๋า กางเกงตามสมัยนิยมก็เก๋ไก๋ไม่อายใคร

แหล่งหัตถกรรมผ้าตีนจก คูบัว ราชบุรี

การได้รับความนิยมเช่นนี้ผ้าทอลายตีนจกของชาวคูบัวจึงได้รับคัดเลือกให้เป็นสินค้า OTOP ระดับ 5 ดาว และเป็น OTOP Village Champion ประจำปี 2549 ในที่สุด

แหล่งหัตถกรรมผ้าตีนจก คูบัว ราชบุรี

นอกจากนี้ทางชุมชนบ้านคูบัวยังร่วมกัน สร้างศูนย์สาธิตและจำหน่ายผ้าจกขึ้น เพื่อให้นักท่องเที่ยวหรือผู้ที่สนใจได้เรียนรู้กระบวนการผลิต ตั้งแต่การปั่นด้ายที่ใช้ทอ ไปจนกระทั่งการทอ การเก็บลาย รวมถึงสามารถเลือกซื้อหากลับไปตัดเย็บสวมใส่กันได้อีกด้วย

จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว ราชบุรี

“อยากให้ลูกหลานเหลียวหลังมาดูอดีตบ้าง บรรพชนได้สร้างสรรค์อะไรไว้มากมาย ถ้าเราไม่รู้จักอดีตจะหมดความเป็นชาติหมดเอกลักษณ์ ลายผ้าทุกลายล้วนเป็นมรดกของบรรพชน ถ้าเราเก็บไว้เพียงผ้า นานไปผ้าเก่าไปเรื่อยๆ คุณค่ามันอยู่ที่ความเก่าหรือเปล่า? หากวันหนึ่งไฟเผาจะหมดไปไหม? แต่ถ้าเราเก็บสิ่งที่เคยมีไว้เป็นองค์ความรู้ ไฟเผาก็ไม่หมดสืบสานต่อได้ เราจะเก็บเอาองค์ความรู้เรื่องงานผ้าจกไว้ที่นี่… ” นี่คือคำปณิธานของชายวัยเกินเกษียณมาไกล อย่าง ดร.อุดม สมพร ที่เป็นหัวเรี่ยวหัวแรงร่วมกับชาวชุมชนสร้างจิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ทางประวัติศาสตร์ เพื่อให้ลูกหลานหันกลับมาเหลียวแลดูแลงานศิลปวัฒนธรรมและประเพณีของชาวไท-ยวน พิพิธภัณฑ์ทางวัฒนธรรมอันล้ำค่า ที่เรายินดีเชิญชวนนักท่องเที่ยวมาเยี่ยมชมในการเดินทางครั้งนี้

จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว ราชบุรี

จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว เป็นอาคาร 2 ชั้น มีรูปทรงอาคารเป็นแบบล้านนาประยุกต์ ภายในประกอบด้วย
1. ห้องแสดงศิลปวัตถุโบราณสมัยทวารวดี
2. ห้องแสดงวิถีชีวิตของชุมชนไท-ยวน
3. ห้องแสดงภูมิปัญญาการทอผ้าจกไทย-ยวนเชียงแสน
4. ห้องแสดงผ้าจกโบราณของชาวไท-ยวน
5. ห้องแสดงการแต่งกายของชาติพันธุ์ ต่างๆในจังหวัดราชบุรี

นอกจากนี้ ภายนอกอาคารจิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัวยังจัดแสดงบ้านเฮือนยวนกินหอมตอมม่วน เพื่อจัดแสดงวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวไท-ยวนสมัยก่อนให้เราได้ชมกันอีกด้วย

วีดีโอเกี่ยวกับ บ้านคูบัว

แผนที่และการเดินทางสู่ บ้านคูบัว

ชุมชนบ้านคูบัว ตั้งอยู่ที่ 101 ม.3 ต.คูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี แนะนำให้ใช้ถนนเพชรเกษมมุ่งหน้าสู่ตัวเมืองราชบุรี จากนั้นเลี้ยวขวาเข้าทางหลวงชนบท ตรงไปประมาณ 4 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 3339 ตรงต่อไปอีกประมาณ 3 กิโลเมตร

ติดต่อ โทร: 081-1914052, 087-0259088

จิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว ที่ตั้งภายในบริเวณวัดโขลงสุวรรณคีรี ต.คูบัว อ.เมือง จ.ราชบุรี หากตั้งต้น บริเวณวัดคูบัว เมื่อออกจากวัดคูบัวแล้วให้เลี้ยวขวามุ่งตรงมาจนถึงสามแยก จากนั้นให้เลี้ยวซ้ายก็จะถึงวัดโขลงสุวรรณคีรี ซึ่งเป็นที่ตั้งของจิปาถะภัณฑ์สถานบ้านคูบัว

ติดต่อ: ดร.อุดม สมพร โทร. 081-7631989

ลิงก์ผู้สนับสนุน

แชร์เรื่องนี้